بانک‌ها و زنجیره‌بلوک

مقدمه

بانکداری به‌عنوان صنعتی که به‌احتمال فراوان، به‌شدت تحت تأثیر زنجیره‌بلوک قرار خواهد گرفت، یکی از اولین صنایعی بود که به اکتشاف فناوری بلاک‌چین و بهره‌گیری از کاربردهای آن پرداخت. از دو زاویه دید می‌توان به زنجیره‌بلوک و اثرات آن بر صنعت بانکداری پرداخت.

ابتدا می‌توان این فناوری را تهدیدی جدی برای فعالان این صنعت دانست. شاید در نگاه اول ظهور و شکوفایی پدیده‌ای غیرمتمرکز و بدون نیاز به‌واسطه که قادر به حل‌وفصل مراودات مالی بین افراد است، به‌منزله نابودی ارائه‌کنندگان خدمات مالی ازجمله بانک‌ها تلقی شود؛ اما همان‌طور که از شواهد برمی‌آید، فعالان این صنعت نه‌تنها فناوری زنجیره‌بلوک را تهدیدی برای خود برنمی‌شمارند (درواقع با روی آوردن به زنجیره‌بلوک این تهدیدها را پشت سر می‌گذارند)، بلکه با سرمایه‌گذاری‌های هنگفت، درصدد بهره‌گیری از آن در صنعت خود هستند؛ درواقع آن‌ها زنجیره‌بلوک را برای خود فرصتی در راستای ایجاد مزیت رقابتی پایدار دانسته‌اند.

سؤال اساسی که به ذهن هر شنونده‌ای می‌رسد، این است که چرا بانک‌ها تا این حد به این فناوری علاقه‌مند هستند یا درواقع کاربردهای فناوری زنجیره‌بلوک (موردعلاقه بانک‌ها) در صنعت بانکداری چیست؟

پاسخ به این سؤال را می‌توان در مثال‌های عملیاتی‌شده فعالیت‌های بانک‌ها در این زمینه یافت.

بررسی موردی بانک‌ها و مؤسسات مالی فعال در حوزه فناوری زنجیره‌بلوک

زنجیره‌بلوک در زمینه‌های مختلفی در صنعت بانکداری مانند انتقال پول بین‌المللی، تسویه و پرداخت در بازارهای مالی، فرآیندهای «شناخت مشتری» و مبارزه با پول‌شویی و غیره کاربرد دارد؛ اما بر اساس گزارش استاتیستا، رتبه اول را انتقال پول بین‌المللی به خود اختصاص داده است که با توجه به این‌که اولین شبکه مبتنی بر زنجیره‌بلوک، بیت‌کوین، نیز به‌عنوان روشی جدید برای پرداخت بین‌المللی معرفی شد، خیلی دور از انتظار نبود.

بررسی موردی فعالیت‌های بانک‌ها در حوزه فناوری زنجیره‌بلوک، کمابیش گرایش عمومی بانک‌ها به کاربردهای مختلف زنجیره‌بلوک را نشان خواهد داد.

جی‌پی‌مورگان
jpmorgan

بانک جی‌پی‌مورگان را باید یکی از پیشروترین بانک‌ها در زمینه توسعه کاربردهای زنجیره‌بلوک دانست. این بانک در سال ۲۰۱۷ خبر از ایجاد شبکه اطلاعاتی بین‌بانکی خود داد. این شبکه متشکل از بانک‌ها بوده (۲۲۰‌عضو) و به اعضا اجازه می‌دهد اطلاعات تراکنش‌ها را در لحظه مبادله کنند. همچنین به‌تازگی و در اوایل سال ۲۰۱۹، این بانک خبر ایجاد رمزارز مختص خود، JPM Coin با پشتوانه دلار را منتشر کرد.

این رمزارز در حال حاضر برای جابه‌جایی وجوه پرداختی مابین حساب‌های شرکتی استفاده می‌شود. همچنین به گزارش فوربز، جی‌پی‌مورگان بیش از هر کمپانی فعال در صنعت مالی، متخصص فناوری زنجیره‌بلوک استخدام می‌کند.

جی‌پی‌مورگان در اکثر زمینه‌های موردتوجه زنجیره‌بلوک (پرداخت، شناخت مشتری، اعطای وام و اعتبار و بازارهای مالی) فعالیت دارد. این بانک عضو کمپانی‌هایی است که به پروژه هایپرلجر به رهبری لینوکس پیوسته است. همچنین این بانک در سال دو هزار و شانزده از آر-۳ (R3) جدا شده و به اکسونی (Axoni) پیوست.

گلدمن ساکس

بانک آمریکایی گلدمن‌ساکس در زمینه‌های کاربرد زنجیره‌بلوک در پرداخت و بازارهای مالی فعالیت می‌کند. همچنین این بانک از راه سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌های مرتبط و تحقیق در مورد راه‌حل‌های مبتنی بر رمزارز برای چالش‌های موجود پا به عرصه گذاشته است.

این بانک یکی از سرمایه‌گذاران اصلی استارت‌آپ‌های اکسونی، ویم (Veem) و مدار (Circle) است (پنجاه میلیون دلار). به‌طورمثال، هدف استارت‌آپ مدار ارائه یک کیف‌پول الکترونیکی است که مشتریان را قادر می‌سازد تا از طریق آن بیت‌کوین و دلار بدون پرداخت کارمزد جابه‌جا کنند؛ اما جنجالی‌ترین خبری که از آن‌ها و به‌طور خاص استارت‌آپ مدار منتشر شده است، مربوط به تلاش برای ایجاد رمزارزی است که قرار است جایگزین ارزهای رایج مانند یورو شود.

درواقع این رمزارز قرار است به‌عنوان دلار دیجیتال شناخته شود. همچنین این کمپانی خدمت نگه‌داری از رمزارز مشتریان را به‌صورت قیومتی ارائه می‌دهد. بدین معنی که مدیریت (نگه‌داری ایمن، خریدوفروش و غیره) دارایی رمزارزی مشتریان خود را به عهده می‌گیرد. گلدمن‌ساکس در سال دو هزار و پانزده به آر-۳ پیوست و در ریپل نیز عضو است.

goldmansachs
بانک آمریکا
bank of america

بانک آمریکا در زمینه‌های پرداخت، اعطای وام و اعتبار و مدیریت ریسک با زنجیره‌بلوک مشغول به فعالیت است. همچنین این بانک حق ثبت اختراع‌های (Patent) زیادی را در زمینه رمزارزها به نام خود ثبت کرده است.

بانک آمریکا به‌همراه بانک هنگ‌کنگ و شانگهای (Hong-Cong $ Shanghai Banking Corporation) با همکاری آژانس فناوری اطلاعات دولت سنگاپور پروژه‌ای در زمینه امور مالی تجارت مبتنی بر زنجیره‌بلوک را آغاز کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، این بانک همکاری‌هایی در این زمینه با مایکروسافت نیز از سال دو هزار و شانزده داشته است. همچنین این بانک با هدف تحقیق و توسعه در زمینه زنجیره‌بلوک، در سال دو هزار و پانزده به آر-۳ پیوست.

بارکلیز

گروه بانکی انگلیسی بارکلیز استارت‌آپ‌های زیادی را در زمینه زنجیره‌بلوک حمایت کرده است. فعالیت اصلی این گروه در زمینه‌های پرداخت و نمونه‌های اولیه قراردادهای هوشمند (که بسته به نیاز قابل‌تغییر هستند) است.

از مهم‌ترین استارت‌آپ‌هایی که با این بانک همکاری می‌کنند، صرافی سافلو (Safello) است. هدف از این همکاری ارزیابی پیاده‌سازی فناوری زنجیره‌بلوک در بازارهای سنتی مالی است. این همکاری از سال دو هزار و پانزده آغاز شد.

بارکلیز از اولین بانک‌هایی بود که به آر-۳ پیوست (در سال دو هزار و پانزده). همچنین این بانک به همراه دانشگاه لندن از پیشگامان توسعه کاربردهای تجاری قراردادهای هوشمند است.

barclays
بی‌بی‌وی‌ای
bbva

بانک اسپانیایی بی‌بی‌وی‌ای (Banco Bilbao Vizcaya Argentaria: BBVA) سرمایه‌گذاری‌هایی در زمینه پرداخت مبتنی بر زنجیره‌بلوک انجام داده است. به عقیده این بانک «زنجیره‌بلوک می‌تواند جایگزین سامانه‌های مالی متمرکز امروزی شود».

این بانک مؤسس صرافی کوین‌بیس (Coinbase) نیز هست که در آن پلتفرمی برای خریدوفروش رمزارزها و مبادله آن‌ها با ارزهای رایج ایجاد شده است.

بی‌بی‌وی‌ای نیز در سال دو هزار و پانزده عضو آر-۳ شده است.

بانک ملون نیویورک

بانک ملون نیویورک (Bank of New York Mellon: BNY Mellon) در زمینه پرداخت و پاداش مشتری بر پایه زنجیره‌بلوک فعال است.

همچنین سرمایه‌گذاری‌های زیادی در زمینه پیدا کردن کاربردهای زنجیره‌بلوک انجام داده است.

این بانک که یکی از سرمایه‌گذاران اصلی رمزارز یواس‌سی (Utility Settlement: Coin USC) است و از سال دو هزار و پانزده به آر-۳ پیوسته است.

bny mellon
بانک سیتی گروپ
citibank

بانک سیتی‌گروپ (Citi Group) یکی از فعال‌ترین بانک‌ها در حوزه زنجیره‌بلوک است. این بانک فعالیت‌های خود را معطوف به زمینه‌های پرداخت و بازارهای مالی کرده است.

یکی از مهم‌ترین اقدامات این بانک ایجاد رمزارز سیتی‌کوین (Citicoin) است که به گفته خود بانک جهت ارزیابی فناوری زنجیره‌بلوک و پی بردن به کاربردهای آن طراحی شده است.

سرمایه‌گذاری‌ها و فعالیت‌های عمده این شرکت شامل استارت‌آپ چِین (سی میلیون دلار)، پروژه محرمانه کوبالت‌دی‌ال (Cobalt-DL)، باهدف ایجاد یک صرافی بین‌المللی بر پایه زنجیره‌بلوک و پروژه‌ای آزمایشی با همکاری اکسونی (در زمینه قراردادهای هوشمند) می‌شود.

بانک اعتبار سوئیس

بانک اعتبار سوئیس (Swiss Credit) از دیگر بانک‌های فعال در این حوزه است که در زمینه‌های کاربرد زنجیره‌بلوک در پرداخت، بازارهای مالی و اعطای وام به ارزیابی و سرمایه‌گذاری می‌پردازد.

بر اساس مقاله منتشرشده این بانک بانام «برهم زننده اعتماد (The Trust Disrupter)»، زنجیره‌بلوک می‌تواند در چهار زمینه پرداخت، بازارهای سرمایه، خدمات مالی و رسانه تغییرات بنیادی ایجاد کند.

این بانک با همکاری آر-۳ در سال دو هزار و شانزده پروژه وام‌های سیناپس (Synaps) را باهدف پیاده‌سازی فناوری دفتر ثبت مشترک و تغییر ساختار سامانه‌های پرداخت وام طراحی کرده است. همچنین این بانک از اعضای استارت‌آپ اکسونی نیز هست.

credit suisse
دویچه بانک
dobache bank

این بانک اصالتاً آلمانی اشتیاق خود به فناوری زنجیره‌بلوک را به‌وسیله سرمایه‌گذاری‌ها و همکاری خود با آر-۳ نشان داده است.

در ژانویه دو هزار و هفده، دویچه بانک همکاری خود را با پروژه زنجیره تجارت دیجیتال (پلتفرمی مبتنی بر زنجیره‌بلوک در زمینه امور مالی تجارت و زنجیره تأمین) باهدف ساده‌سازی تجارت داخلی و بین‌المللی برای سرمایه‌های کوچک و متوسط آغاز کرده است. این بانک نیز در سال دو هزار و پانزده به آر-۳ پیوست.

بانک فیدور

بانک فیدور (Fidor Bank) را می‌توان یکی از پیشگامان در توسعه کاربردهای زنجیره‌بلوک دانست. این بانک در سال دو هزار و سیزده پلتفرمی برای خریدوفروش بیت‌کوین ارائه داد و اولین بانکی است که در سال دو هزار و چهارده به شبکه ریپل پیوست.

فیدور در سال دو هزار و چهارده با صرافی آمریکائی کراکن (Kraken) و باهدف تبدیل‌شدن به اولین بانک تخصصی رمزارزها و تأسیس اولین بانک بیت‌کوین شروع به همکاری کرد؛ البته این دو ایده هیچ‌گاه به واقعیت نپیوستند.

fidorbank
بانک فیدور
mastercard

این سازمان در زمینه‌های پرداخت و بازارهای مالی مبتنی بر زنجیره‌بلوک فعال است. یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های مسترکارد سرمایه‌گذاری در گروه ارز دیجیتال که یک استارت‌آپ آمریکایی است، بود. این استارت‌آپ در سال دو هزار و پانزده توسط بَری سیلبِرت (به‌نوعی می‌توان او را بنیان‌گذار بورس نزدک دانست) تأسیس شد.

از دیگر فعالیت‌های مهم مسترکارد سرمایه‌گذاری در پروژه اورلجر (Everledger) و حمایت از آن بود. این پروژه در سال دو هزار و پانزده و در لندن باهدف ردگیری و بررسی شناسنامه الماس‌ها و اطمینان از اخلاقی بودن فرآیندهای استخراج، حمل‌ونقل و فروش آن‌ها بنیان‌گذاری شد.

یکی دیگر از اقدامات مهم مسترکارد ارا‌ئه واسطه‌های کاربری برنامه‌نویسی (API) در زمینه زنجیره‌بلوک بوده است که به‌وسیله آن‌ها سازمان‌ها قادرند به‌راحتی شبکه زنجیره‌بلوکی مختص خود را تجربه کنند.

ویزا

ویزا مطالعات زیادی را با همکاری استارت‌آپ‌های متعدد فعال در زمینه فناوری زنجیره‌بلوک انجام داده است. حوزه اصلی فعالیت‌های ویزا پرداخت‌های برون‌مرزی با استفاده از زنجیره‌بلوک است.

از معروف‌ترین استارت‌آپ‌هایی که ویزا در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده است می‌توان چِین و اپیفیت را نام برد. ویزا به‌همراه استارت‌آپ چِین، پلتفرم ارتباطی B2B ویزا را که تسهیل‌کننده زیرساخت‌های تراکنش‌های مالی بین مشاغل است ارائه کرده است.

visa

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *